ENG
Bu program Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir
Anasayfa Proje
Hakkında
Ortaklar Duyurular Kaynaklar Belediyeler
için Anket
İletişim Sivil Toplum
Diyaloğu
Duyurular

''Türkiye Çöpünü Dönüştürüyor!'' projesi detayları için buraya tıklayınız.


Türkiye’nin Çöpten Kompost Üretme Potansiyelini Raporunu Yayınladık

''Türkiye Çöpünü Dönüştürüyor!'' projesi kapsamında düzenlediğimiz anket sonucunda, Türkiye'nin çöp haritasını çıkarttık. Anketi 61 belediye ve toplam 30 belediyeyi temsil eden katı atık birlikleri doldurdu. Anket sonucu yayınladığımız rapor ise, aynı zamanda Türkiye'de çöpe bakışı, kullanım alışkanlıklarını ve Belediyeler'in atıklara yönelik çalışmalarının da ne durumda olduğunu gösteriyor.

Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen, Sivil Toplum Diyaloğu IV Programı dahilinde yürütülen ‘Türkiye Çöpünü Dönüştürüyor!’ projesi, bakanlıkların, belediyelerin ve diğer kamu kuruluşlarının ortak çalışmalarını gözeterek büyük ölçekli kompost üretimi hakkında bilgi ve deneyim aktarmayı hedefliyor. Proje, Buğday Derneği öncülüğünde, Sürdürülebilir Kaynak Yönetimi ve Geri Dönüşüm için Kentler ve Bölgeler Birliği (ACR+) ortaklığında yürütülüyor.

Hem 5491 sayılı Çevre Kanunu'nda hem de 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nda ilgili maddeler, 'Büyükşehir Belediyeleri ve Belediyeler'in evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak ve işletmekle yükümlü' olduklarının belirtilmesine rağmen, belediyelerin bu kanunlara uymayışının ya da kurulan tesislerin işletilemeyiş nedenleri ve çözüm için gereken sonuçlar ile %34 gibi oldukça yüksek bir orana ulaşan vahşi depolama gibi, Türkiye'nin çöp işleme sistemindeki verileri de açıkladık.

İnorganik (kompostlanamayan) atıklar %20'yi geçmiyor

61’i doğrudan belediyeler tarafından, 3’ü de toplam 30 belediyeyi temsilen belediye katı atık yönetim birlikleri tarafından doldurulan ankete göre; ayrı toplanan veya tesislerde ayrılarak geri dönüşüm tesislerine gönderilen inorganik atıkların toplanan tüm katı atıklara oranı %20'yi geçmiyor. Ortalama olarak, tüm katı atıkların %5-10'u geri dönüştürülüyor. Kompostlaştırma ise belediyelerin yalnızca %11'inde ve çöpün düşük bir kısmını komposta dönüştüren pilot projelerle uygulanıyor.

Proje Faaliyetleri:

Anket toplam 100,000 kişiye ulaştırıldı

Anket, Buğday’ın geniş iletişim ağı sayesinde, sosyal medya üzerinden 100,000 kişiye ulaştırıldı. Dahası, tüm büyükşehir belediyelerine ve daha önce kompost tesisi kurmuş, kompost tesisi kapanmış ve halen çalışmakta olan belediyelere telefon yoluyla ulaşarak anket hakkında bilgilendirme yaptık. Sonuç olarak anket toplam 61 belediye ve 3’ü de toplam 30 belediyeyi temsilen belediye katı atık yönetim birlikleri tarafından dolduruldu.

En önemli hedef; kaynağında ayrıştırma!

Sanayileşmiş ülkelerle kıyaslandığında son derece büyük olan bu rakam, Türkiye’deki kompost potansiyelinin büyüklüğünü ortaya koyuyor. Rapor aynı zamanda, düzenlenen anket sayesinde; Türkiye'de, çoğunluğun geleneksel hayat biçimlerini, şehirleşme ve modern tüketim alışkanlıkları nedeniyle büyük bir hızla kaybetmekte olsa da, evde yemek yapma alışkanlıklarının hâlâ devam ettiğini ve paketlenmiş ürünlere talebin daha az olduğunun da göstergesi. Evlerden çıkan katı atıklardaki organik madde miktarı %50-60. Dolayısıyla rapor, Türkiye'de çöp içeriği, kullanım alışkanlıkları ve yaşam biçimine dair verileri de gözler önüne seriyor.

Anketten çıkan istatistik sonuçları:

Anket sonuçları kompostun yaygınlaşmamasının sebebleri olarak,

Türkiye’de büyük ölçekli kompost üretim potansiyelini ortaya çıkarmak için atılması gereken adımlar ise şöyle sıralanmıştır;

Buğday Derneği olarak anket sonucunda, her belediyenin ihtiyacının birbirinden farklı olduğundan yola çıkarak; katılımcı belediyeler, atık toplama sistemleri, atığın içindeki organik madde muhteviyatı, atık işleme seçenekleri ve genel kompost potansiyeline göre ‘kentsel’, ‘kırsal’ ve ‘turizm’ olarak sınıflandırdık ve belediyeleri bu sınıflandırmaya göre projeye dahil ettik.


''Türkiye Çöpünü Dönüştürüyor!'' Projemizin ilk saha gezisi için İtalya'daydık!

"Türkiye Çöpünü Dönüştürüyor" projemizin etkinliklerinden biri, 7 bölgeden 21 belediyeye, AB'deki iyi uygulama örneklerini göstermek. Projemizin kırsal kompost ayağı için, 7 belediyeyi temsil eden heyetle İtalya'daki kompost tesislerini ziyaret ettik. Kırsal kompost heyetimizde: Şanlıurfa, Kayseri, Burdur Büyükşehir Belediyeleri, Mersin-Mezitli, Nevşehir-Derinkuyu, Giresun-Görele, Tunceli Katı Atık Yönetim Birliği temsilcileri yer aldı. Heyetimizle birlikte ilk gün, 'aerobik kompost' yapan Entsorga Tesisi'ndeydik. Burada, günlük 100 ton kapasite ile çalışan ve yerinde ayrıştırma yapan belediye/ taşeron tarafından doğrudan tesise getirilen biyo atıklar kompostlaştırılıyor. 24 saat boyunca çalışan tesis, insan gücü yerine son derece otomatize ve izlenebilir bir sistem tasarlamış. Firma, aynı zamanda sattığı bu teknolojinin dışında yeni bir ünite üzerine çalışıyor. Bu yeni ünite ile birlikte; ek 40 ton işlenmesi ve bu sayede tesisin ihtiyaç duyduğu tüm elektriği de kompost üretimi ile karşılamayı hedefliyorlar.

Heyetimizle birlikte İtalya'daki kompost tesisleri gezimizin ikinci gününde ise, Ozegna bölgesindeki EGEA Tesisi'ndeydik.Tesiste, hayvan gübresi ve silajdan anaerobik kompostlama ile biyo-gaz ve elektrik üretiliyor. Aynı zamanda çıktılardan biri olan sızıntı, yüz seksen gün ayrı havuzlarda bekletildikten sonra çiftçiler tarafından toprak düzenleyici olarak kullanılıyor. Tesisten yakın şehirlere doğrudan hatlar aracılığıyla, metan sayesinde ısıtma hizmetleri de veriliyor. Tesiste aynı zamanda metandan biyo-yakıt üretiliyor ve yakın zamanda yine yer altından doğrudan taşıma yöntemi ile yakındaki birçok şehirde satışı bekleniyormuş. Benzinden % 25 daha ucuz ve araç km mesafesi daha uzun.

İlginç olansa, 3,5 milyon Euro yatırım yapılan tesisin 1.7 milyon Eurosunu işletme giderleri dahil geri kazanmış olması. İşletme giderleri de olmasa aslında neredeyse %85'lik bir oran söz konusu. Bizdeki yaygın kanıysa kompost tesisi kurmanın pek bir şey 'kazandırmayacağı' yönünde. Projemizle bu yaygın kanının değişeceğini ve artık ülkemizde de kompost tesislerinin kurulup işletileceğini umuyoruz.

Türkiye Çöpünü Dönüştürüyor Projesi, TC ve AB tarafından Sivil Toplum Diyaloğu IV Programı kapsamında desteklenmektedir. #siviltoplumdiyaloğu


Projeyle ilgili basında yer alan haberler:

http://www.bugday.org/portal/haber_detay.php?hid=7918

http://www.gunaydinaliaga.com/copteki-siyah-altin-16447h.htm

http://siviltoplumdiyalogu.org/turkiyede-kompostsiyah-altin-hareketi-basliyor/

http://tarim.com.tr/Haber/32826/Copteki-Siyah-Altin.aspx

http://www.dunya.com/surdurulebilir-dunya/copteki-siyah-altin-haberi-321311

http://www.ebelediye.info/proje/bugday-dernegi-kompost-uretimi-icin-belediyelerle-isbirligi-yapacak

http://www.bugday.org/portal/haber_detay.php?hid=7916

http://www.dunyagida.com.tr/haber/organik-atiklardan-kompost-tesisleri-kurulacak/5339

http://www.sivilsayfalar.org/turkiye-copunu-en-iyi-nasil-donusturur/

http://urbanista.com.tr/2016/10/17/organik-copler-degerleniyor/

 


Projeyle ilgili görseller: